In current issue
-
Wprowadzenie. W poszukiwaniu sensu i tożsamości: rozwój duchowy, terapia i samorozwój w perspektywie indywidualnej i społecznej
Barbara Ober-Domagalska, Łukasz Kutyło
Ostatnie lata unaoczniły kruchość świata mocniej niż zwykle. Pandemia oraz rosyjska inwazja na Ukrainę zamieniły niewinne rysy, jakie dotąd istniały na globalnym porządku, w głębsze pęknięcia, przez które coraz bardziej przenika chaos. Być może tkwimy więc w okresie „pomiędzy” – pomiędzy bezpiecznym jeszcze światem, a burzą kłębiącą się na horyzoncie. To budzi niepokój. Rodzi też pytania o znaczenie rozbudzonych w nas lęków. Czy są one zwiastunem nadchodzących zmian? Czy w świecie chaosu znajdziemy jakiekolwiek punkty oparcia? Czy nie pobłądzimy w nim? Czy odnajdziemy w nim siebie oraz własną … -
Life satisfaction and mental ill-being of young Poles in times of uncertainty
Jakub Krzysztof Adamski
In recent years, Europe, and especially Central and Eastern Europe, has experienced events that have profoundly impacted its economy, labour market, security, social landscape, and public health. As the geopolitical and socio-economic landscape is subject to constant change, young people are among the most heavily impacted by these consequences. Unable to predict the future, they may be prompted to ask existential questions about the meaning of life, which are closely connected with issues of life satisfaction and mental health. Recent reports confirm this trend, showing that young Poles face … -
Astrologia jako praktyka samorozwoju jednostki oraz społeczna rama dla wspólnoty poszukujących
Agnieszka Dziedziczak-Foltyn
Astrologia wyłania się dziś jako interesujące pole obserwacji przemian wiedzy, duchowości i tożsamości w późnej nowoczesności, często opatrywanych wspólną nazwą New Age. Jej społeczna żywotność, mimo utraty – po wiekach intelektualnej świetności – naukowego prestiżu, wskazuje, że potrzeba symbolicznego porządku i narracji sensu nie została wyparta przez racjonalność. Astrologia funkcjonuje jako praktyka refleksyjna, w której jednostki konstruują biografie, a wspólnoty poszukujących tworzą alternatywne ramy epistemiczne. Z perspektywy socjologicznej stanowi ona laboratorium dla badań nad … -
#Duchowość – ilościowa analiza przestrzeni dyskursywnej na Instagramie. Walidacja i wstępne wyniki
Mateusz Grzyb, Mikołaj Szołtysek
Coraz częściej socjologowie religii obserwują nie tyle zanik, co transformację pola religijnego we współczesnych społeczeństwach. Częścią tych zmian jest pojawienie się w przestrzeni Internetu dyskursów dotyczących duchowości. Sytuacja ta skłania do postawienia pytań o strukturę i treść internetowych dyskursów o duchowości oraz o możliwości stwarzane przez dostępne do analizy nowe źródła danych (Big Data). Celem artykułu jest z jednej strony walidacja danych cyfrowych, tego czy ślady cyfrowe w postaci postów z Instagrama mogą stanowić komplementarne źródło empiryczne do badań naukowych … -
Tożsamość kryzysowa i podświadomy lęk o dalsze dobre życie. Casus kręgów żałoby ekologicznej
Łucja Lange
Artykuł prezentuje zjawisko tożsamości kryzysowej i emocji towarzyszących świadomości katastrofy klimatycznej. Autorka opisuje trudność w definiowaniu żałoby ekologicznej – emocjonalnej reakcji na degradację środowiska i wymieranie gatunków. Wskazuje na pokrewne pojęcia, jak solastalgię, eko-lęk czy eko-wstyd. Proponuje kręgi wsparcia jako bezpieczną przestrzeń narracji, w której można dzielić się przeżyciami i wspólnie nadawać sens stracie. Kręgi te służą normalizacji emocji, odbudowie więzi i tożsamości w obliczu współczesnych kryzysów. -
Cyfrowe formy wsparcia psychologicznego w dobie postpandemicznej: między technologią a relacją terapeutyczną
Barbara Ober-Domagalska
Artykuł analizuje rozwój i funkcjonowanie internetowych form wsparcia psychologicznego, które w sposób szczególny zyskały na znaczeniu w okresie pandemii COVID-19 i po jej zakończeniu. Omówiono ich różnorodne formy – od wideoterapii, przez czaty i programy samopomocowe, po narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. Zwrócono uwagę zarówno na potencjał, jak i ograniczenia terapii prowadzonej online, wskazując na kwestie etyczne, prawne i technologiczne. Analiza łączy perspektywę naukową z doświadczeniami praktycznymi autorki jako psycholożki pracującej online. Analiza wskazuje, że wsparcie … -
Lęk, oswajanie świata i religia. Analiza funkcji religijności w kontekście współczesnych zagrożeń na przykładzie Pomorza
Remigiusz Szauer
Artykuł podejmuje problem relacji między lękiem a religijnością w kontekście współczesnych kryzysów społecznych – pandemii COVID-19, wojny w Ukrainie i narastającej niepewności ekonomicznej. Celem analizy jest ukazanie, w jaki sposób religia funkcjonuje jako zasób interpretacyjny i emocjonalny w społeczeństwie ryzyka, a także czy jej znaczenie różnicuje się regionalnie i pokoleniowo. W opracowaniu wykorzystano wyniki badań własnych zrealizowanych na Pomorzu Zachodnim i Pomorzu Gdańskim, uzupełnione odniesieniami do innych badań socjologicznych nad lękiem i religijnością. Wyniki prezentowanych … -
Czy psychoterapia może pomóc w poszukiwaniu siebie? Perspektywa nurtu ericksonowskiego
Katarzyna Zaborska
Artykuł podejmuje pytanie o rolę psychoterapii w procesie „poszukiwania siebie”, koncentrując się na perspektywie ericksonowskiej, gdzie sposób pracy z pacjentem pozostawia mu dużą samodzielność decydowania i odwołuje się do jego wewnętrznych sił, zakładając, że ma on w sobie wszystkie potrzebne umiejętności do rozwiązania swoich problemów. Przedstawiono kluczowe założenia podejścia: orientację na zasoby i ich celowe spożytkowanie, rozumienie objawu jako rozwiązania adaptacyjnego, zaufanie do nieświadomości, wykorzystanie hipnozy jako szczególnego rodzaju komunikacji oraz widzenie pacjenta w … -
Wywiad z Natalią Zajączkowską, ekspertką ds. Azji Południowej i Azji Zachodniej
Redakcja
Redakcja: Już pierwsze pytanie sprawia nam pewien kłopot. Zastanawiamy się bowiem, co jest przedmiotem naszej dyskusji? Czy są nim Indie jako kraj, czy raczej Indie jako pewna cywilizacja? Czy ta cywilizacja mieści się w granicach terytorialnych Indii, czy raczej przenika dalej, dotyka kraje położone poza dzisiejszymi Indami? Czy istnieje jakaś esencja tej cywilizacji, jakaś jej wyjątkowość, odróżniająca ją od innych? Natalia Zajączkowska: Rzeczywiście to rozróżnienie jest fundamentalne. Indie jako państwo (Republika Indii) to byt polityczno-prawny, który powstał w 1947 roku po uzyskaniu … -
O równościową zmianę polityki edukacyjnej
Izabela Desperak
Recenzja książki Elżbiety Górnikowskiej-Zwolak, Polityka – edukacja – płeć kulturowa. Z perspektywy antropogiki społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2021 -
Zbliżenia. O niewidzialnych więziach społecznych między żywymi a umarłymi
Magdalena Anita Gajewska
Recenzja książki Łucji Lange Dlaczego śmierć może być dobra, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025
Fotoesej: Galeria zdjęć autorstwa Adriana Sekury
Adrian Sekura
Z wykształcenia antropolog kultury, z zamiłowania historyk, fotograf i podróżnik. Od kilkunastu lat zgłębia zapomniane wydarzenia z dziejów Łodzi, o których pisze w artykułach i książkach. Jest autorem m.in. publikacji Rewolucyjni Mściciele. Śmierć z browningiem w ręku (Oficyna Wydawnicza Bractwa Trojka, Poznań, 2010), poświęconej wydarzeniom po rewolucji 1905 roku. Pasja podróżnicza zaprowadziła go do 25 krajów, gdzie zbierał doświadczenia i wiedzę o różnych kulturach oraz ich historii. Od wielu lat angażuje się w działania związane z kryzysami humanitarnymi, szczególnie w kontekście …
